Chlor pod prysznicem obciąża wrażliwą skórę, skórę ze schorzeniami dermatologicznymi i strukturę włosów. Chlorowana woda pod prysznicem to jednak problem znacznie bardziej złożony. W wodociągach chlor dodawany do uzdatnianej wody pitnej reaguje z substancjami organicznymi i mikroorganizmami, tworząc m.in. trihalometany – np. chloroform – oraz wiele innych związków halogenowych. Z białkami tworzy chloraminy. Część oczywiście pozostaje rozpuszczona w wodzie jako mieszanina bardzo reaktywnych podchlorynów i kwasu podchlorawego. Chlor, a ściślej podchloryny i inne szkodliwe substancje, przedostają się do organizmu dwiema drogami – przez wchłanianie przez skórę i wdychanie aerozoli oraz gazów. Chloroformem zajmiemy się w jednym z kolejnych artykułów. Teraz skupimy się na działaniu tzw. wolnego chloru.
Dlaczego i komu szkodzi chlor pod prysznicem?
Chlor, a ściślej podchloryny, chronią wodę przed skażeniem bakteriami. Zabijają bakterie, dzięki czemu możemy być pewni, że pijemy czystą wodę – w której jednak także się kąpiemy.
Dla niektórych osób, zwłaszcza z wrażliwą skórą lub chorobami skóry, ten resztkowy chlor może być problemem. Jest bez wątpienia drażniący, a zwłaszcza przy atopowym zapaleniu skóry i podobnych schorzeniach stanowi realny problem. Ponieważ wolny chlor jest bardzo reaktywny, w większości „zużywa się” na powierzchni skóry i nie przenika do organizmu. Jego działanie jest więc głównie miejscowe.
W przypadku zdrowej skóry wpływ niskiego stężenia jest zwykle niewielki.
U osób z atopią oraz suchą lub uszkodzoną barierą skórną podchloryny mogą wywoływać:
- pieczenie i swędzenie,
- uczucie napiętej skóry,
- zaostrzenie egzemy,
- zwiększoną przeznaskórkową utratę wody.
Badanie w Journal of Dermatology
W badaniu eksperymentalnym (1) woda z wolnym chlorem od 0,5 mg/l obniżała zdolność warstwy rogowej do zatrzymywania wody u pacjentów z atopowym zapaleniem skóry; u osób zdrowych statystycznie istotny efekt pojawił się dopiero przy 2 mg/l.
Badanie było małe – 20 osób z atopią i 10 osób z grupy kontrolnej – więc jest to raczej dowód wspierający niż rozstrzygający.
To, co ludzie nazywają „alergią na chlor”, jest więc najczęściej podrażnieniowym zapaleniem skóry lub zaostrzeniem istniejącej egzemy, a nie klasyczną reakcją alergiczną. Znaczną część dolegliwości mogą też powodować gorąca woda, długi prysznic, mydło, substancje zapachowe lub twarda woda.
Jak chronić się przed chlorem? Filtry do chlorowanej wody
Osobom, które cierpią na którąś z powyższych dolegliwości (bardziej wrażliwą skórę mają zwykle kobiety i małe dzieci), zalecamy uzdatnienie wody przed kąpielą odpowiednim filtrem prysznicowym do chlorowanej wody. Usunięcie wolnego chloru uważałbym za rozsądne zwłaszcza wtedy, gdy ktoś:
- ma atopowe zapalenie skóry lub bardzo suchą skórę,
- po kąpieli regularnie odczuwa swędzenie, pieczenie lub zaczerwienienie,
- ma wrażliwe oczy lub drogi oddechowe,
- używa bardzo ciepłej wody i długo bierze prysznic,
- ma słabo wentylowaną łazienkę,
- zauważa, że w niechlorowanej wodzie dolegliwości ustępują.
W przypadku pokrzywki trzeba jednak sprawdzić, czy nie wywołuje jej raczej ciepło, sama woda lub kosmetyki.
Filtry do chlorowanej wody – KDF czy węgiel aktywny?
Na rynku dostępne są 2 rodzaje filtrów na chlor:
- Filtracja ze złożem KDF lub połączenie KDF z siarczynem wapnia – KDF to specjalna mieszanina metali, która elektrochemicznie redukuje chlor. KDF zużywa się w reakcji bardzo powoli. Doczyszczanie zapewnia siarczyn wapnia, który reaguje z chlorem niezwykle szybko i praktycznie całkowicie usuwa go z wody.
- Filtracja węglem aktywnym – do usunięcia chloru z wody potrzebuje stosunkowo dużo czasu, co przy małym filtrze o przepływie 10 l/min jest bardzo dyskusyjne. Gdy tylko aktywne miejsca na powierzchni ziaren węgla zostaną zajęte – a dzieje się to bardzo szybko – filtr zaczyna szybko tracić skuteczność. Nie można wtedy polegać na tym, że woda jest dobrej jakości, a cały wolny chlor został usunięty.
Dlatego preferujemy reakcję elektrochemiczną z doczyszczaniem, dzięki czemu filtr do chlorowanej wody ma kilkukrotnie dłuższą żywotność niż filtr z węglem aktywnym. Pod względem usuwania chloru resztkowego znacznie lepsze i bardziej niezawodne jest połączenie KDF z siarczynem wapnia, które wykorzystuje filtr prysznicowy H2O nanotec IMT-J2.
Warto jasno określić, czego realnie możemy oczekiwać od filtra do chlorowanej wody. Filtry prysznicowe na wolny chlor, takie jak H2O nanotec IMT-J2, mogą przynieść:
- mniej zapachu chloru,
- mniejsze podrażnienie i wysuszanie skóry,
- lepszą tolerancję kąpieli u osób wrażliwych,
- mniejsze podrażnienie oczu,
- subiektywnie przyjemniejszą skórę i włosy.
Zdecydowanie nie przedstawiamy go jako leczenia egzemy, alergii czy profilaktyki nowotworów, o czym czasem można przeczytać. Mimo to korzyści z takiego filtra na chlor są znaczne, zwłaszcza dla osób wrażliwych i w regionach, gdzie woda z różnych przyczyn musi być mocniej chlorowana. Wtedy filtr do chlorowanej wody naprawdę polecamy.
Przygotował:
RNDr. Jiří Polman CSc., prezes zarządu
Literatura:
- (1) Seki T., Morimatsu S., Nagahori H., Morohashi M.: Free residual chlorine in bathing water reduces the water-holding capacity of the stratum corneum in atopic skin. J Dermatol. 2003
